Çok Katlı Kovanda Kışlatma İçin Yuva Nasıl Hazırlanır?

Çok katlı bir kovanda (dikey kovanda) kışlatma için yuvanın hazırlanması, kovanın dikey yapısının kullanımına dayanır; bu da arıların doğal yaşam koşullarının taklit edilmesine olanak tanır. Aşağıda, yuvanın doğru biçimde oluşturulması için gerekli temel ilkeler ve adımlara ilişkin ayrıntılı bir açıklama yer almaktadır.

Kat yapılandırması ve koloni gücü

Çok katlı kovanda güçlü kolonilerin kışlatılması standart olarak iki katta gerçekleştirilir. Bu düzenleme, arılara yeterli alan sağlar ve zalalar tüketildikçe kış topunun doğal biçimde yukarı doğru hareket etmesine olanak tanır.

1. Üst kat: Tamamen bal rezervleri veya kapatılmış şurup içeren çerçevelerle doldurulmalıdır. Kaynaklara göre bu çerçeveler tamamen dolu (bal dolu) olmalıdır; bu, en soğuk dönemde arılara sürekli gıda erişimi sağlar.
2. Alt kat: Topun oluştuğu yer olarak görev yapar. Sonbaharda burada arılar ve çıkmakta olan yavrulardan kalan kalıntılar bulunur. Arılar, üst katta biriken rezervlerin hemen altında, peteklerin alt bölümündeki boş gözlerde topu oluştururlar.
3. Daha zayıf kolonilerde azaltma: Koloni iki katı dolduracak kadar güçlü değilse, yuva bir katla sınırlandırılır ya da her iki katta 6–7 çerçeve kullanılır; boş alan ise kapama tahtaları ve yalıtımla ayrılır.

Rezervlerin ve çiçek tozunun dağılımı

Besin maddelerinin doğru yerleştirilmesi, kışı açlık kaybı olmadan atlatmak için kritik öneme sahiptir.

• Miktar normları: Yuvada bırakılan her çerçevede en az 2 kg bal (tercihen 2,5 kg) bulunmalıdır. Güçlü bir koloni için toplam rezerv miktarı 18 ile 25 kg arasında olmalıdır.
• Çiçek tozu dağılımı: Çiçek tozu içeren çerçeveler (protein rezervi), yeni yavru yetiştirmenin başladığı Şubat ayından itibaren zorunludur. Kaynaklara göre, çiçek tozu çerçevesi ana bal rezervlerinin bulunduğu üst katta kenardan üçüncü veya dördüncü sıraya yerleştirilmelidir.
• Rezerv yerleştirme modelleri: En sık kullanılan düzenleme, en ağır çerçevelerin kenarlarda, daha hafiflerinin ise ortada uçuş deliğinin karşısında yer aldığı, top için doğal bir „yatak” oluşturan çift taraflı (sakal biçimi) düzenlemedir. Rezervlerin kovan duvarlarından birine doğru azaldığı tek taraflı (köşe) düzenleme de mümkündür.

Besleme ve çalışma takvimi

Hazırlıklar, sıcaklık arıların aktivite seviyesinin altına düşmeden önce tamamlanmalıdır.

• Besleme bitiş tarihi: Şeker şurubu ile rezervlerin tamamlanması (konsantrasyon 1,5:1 veya 2:1) 10–20 Eylül’e kadar bitirilmelidir. Daha geç besleme, kış arılarını aşırı yorar ve anayı istenmeyen geç yavru yetiştirmeye teşvik eder.
• Doz boyutu: Şurup, arıların onu top oluşum noktasına yakın gözlere hızla depolaması için seferinde 3–4 kg’lık büyük dozlar halinde verilir.

Havalandırma ve yalıtım

Nem yönetimi, soğuğa karşı koruma kadar önemlidir.

• Uçuş delikleri: Çok katlı bir kovanın genellikle birden fazla uçuş deliği bulunur. Kış için alt uçuş deliği açık tutulmalıdır (koloni gücüne bağlı olarak birkaç santimetreye indirilmiş), üst uçuş deliğinin açık bırakılması ise son derece önemlidir. Bu, nemli havanın ve karbondioksitin tahliyesini sağlar.
• Tavan örtüsü aracılığıyla havalandırma: Kaynaklar, pasif üst havalandırmaya izin vermek için tavan tahtaları arasında yaklaşık 3 mm aralık bırakılmasını veya bezin bir köşesinin kaldırılmasını önermektedir.
• Yalıtım: Yuva, üstten yosun, saman ya da sap ile doldurulmuş yastıklarla yalıtılır. Üst yalıtımın su buharının kaçışını tamamen engellemediğinden emin olmak önemlidir; bu, peteklerin küflenmesini önler.

Ek koruma önlemleri

Çerçeveler kesin olarak yerleştirildikten sonra, uçuş deliklerine kemirgen koruyucuları (6–7 mm açıklıklı metal takozlar) yerleştirilmelidir; bunlar, kış aktivitesi döneminde koloniyi farelerden korur. Açık havada kışlayan kovanlara ek olarak koyu renkli kağıt sarılabilir ya da özel hasırlarla yalıtılabilir; ancak uçuş deliği açıklıkları her zaman açık ve temiz tutulmalıdır.